Hoe je als jurist relevant blijft in het AI tijdperk

Ik hoorde vorige week van een ervaren freelance jurist die door de IT-afdeling van een grote klant (echt een enorm traditionele organisatie) werd gevraagd om te helpen bij het inrichten van een AI-agent voor contractbeoordeling. Geen gespecialiseerd juridisch systeem, gewoon een generiek taalmodel met zijn input erbovenop. Hij blijft voorlopig nog betrokken, maar alleen voor de uitzonderingen. De bulk doet de AI. Waar hij eerst het hele contractproces begeleidde, blijft straks een klein deel over.

Het voordeel is natuurlijk dat het werk er alleen maar leuker op kan worden. Minder routine, meer complexiteit. Maar zakelijk is het ook echt een spannende ontwikkeling want de potentiele omzet uit je huidige werkzaamheden daalt misschien wel met een factor 10. Als je hetzelfde blijft doen, heb je straks misschien wel 10x meer clienten nodig, of je tarief moet x10. Dat gaat niet werken. Je zult dus iets moeten veranderen.

Gelukkig heb je als zelfstandige professional een enorm voordeel boven juristen en advocaten die ergens in dienst zijn. Zij moeten maar afwachten wat er met ze gebeurt. Als ze overbodig worden krijgen ze een warme handdruk, een paar maandsalarissen en 70% van het maximum dagloon aan WW. De zekerheid van een vaste baan is namelijk maar zeer betrekkelijk. Jij daarentegen zit helemaal zelf aan het stuur. Jij kunt zelf je ontwikkeling en investeringen bepalen.

Hoe ons vak verandert als Artificial General Intelligence bereikt wordt valt niet te voorspellen, maar voor nu zou ik me richten op context, integratie en verantwoordelijkheid. Dat zijn de gebieden waar je als human in the loop voorlopig nog echte toegevoegde waarde hebt. Klinkt een beetje abstract, dus laat ik het iets concreter maken.

Vertrouwen

AI kan stukken produceren en adviseren, waarschijnlijk op een steeds hoger niveau, maar voorlopig moet -zodra het om serieuze belangen gaat- iemand eindverantwoordelijkheid nemen. Iemand moet zeggen: “Dit klopt, en ik sta ervoor in.” Zakelijke clienten verwachten niet alleen informatie, of een document, maar een inschatting van de risico’s, de belangen en de juridische ruimte.

Daarbij komt dat organisaties mensen willen kunnen aanspreken op fouten. Vertrouwen in de technologie ontstaat pas als duidelijk is wie verantwoordelijk is voor het eindresultaat.

In het laatste deel ga ik in op integratie, investeren en de vraag hoe je je praktijk concreet anders kunt inrichten – inclusief je verdienmodel.