In gesprek met - Fleur Terpstra

Dit keer aan het woord: netwerkcollega Fleur Terpstra. Al tijdens haar studie startte ze haar eigen praktijk in het onderwijsrecht, gedreven door een persoonlijke missie. Inmiddels heeft ze haar expertise uitgebreid naar privacyrecht en Artificial Intelligence (AI). Ze vertelt over haar weg van student-ondernemer naar expert in AI-governance met haar nieuwe onderneming AIvisory.

Je bent al in je studententijd begonnen met je eigen praktijk. Hoe is dat zo gekomen? 

In 2011 ben ik gestart met Terpstra Legal als zelfstandige in het onderwijsrecht, toen deed ik mijn master nog. Dat had ook een persoonlijke aanleiding: mijn jongste broertje is hoogbegaafd, maar het aanbod op school week zodanig af van wat hij nodig had, dat hij letterlijk thuis kwam te zitten. Mijn ouders schakelden op een gegeven moment een van de weinige onderwijsadvocaten van Nederland in (Katinka Slump) en ik mocht bij haar stage lopen. Daar kreeg ik de kans om aan veel zaken bij te dragen en zag ik veel. Dat vond ik heel interessant. Het onderwijsrecht en in het bijzonder passend onderwijs is een ingewikkeld rechtsgebied; er waren nog niet zoveel handboeken of jurisprudentie en de praktijk is weerbarstig. Er zitten in Nederland tienduizenden kinderen thuis, en hun rechtspositie is ingewikkeld. Ik voelde dat ik hier iets mee moest doen, en ben toen begonnen met het bijstaan van particulieren op het gebied van passend onderwijs.

Wat sprak je zo aan in dat specifieke rechtsgebied? 

Het gaat vooral om de impact die je kunt maken voor een gezin. Bij passend onderwijs gaat het vaak om kinderen die alleen hun ouders hebben om hen te helpen. Er moet maar net iemand zijn die kennis heeft van passend onderwijs en bijvoorbeeld hoogbegaafdheid. Omdat ik op een bepaalde manier ervaringsdeskundige was geworden, wist ik goed wat het betekende en kon ik dat vertalen in een juridische oplossing. Daarnaast bouwde ik door contacten met ouderverenigingen in het onderwijs en mijn blogs al snel een netwerk op in het onderwijsveld. Omdat het een niche is, werkt mond-tot-mondreclame heel goed: als je één iemand goed hebt geholpen, vertellen die dat weer door aan anderen.

Inmiddels doe je meer dan alleen onderwijsrecht. Je richt je nu ook op privacy en AI. Hoe is die verschuiving gegaan? 

Privacyrecht is er later bijgekomen, zo rond de invoering van de AVG. Nu doe ik voornamelijk nog privacyrecht en sinds een tijdje ook AI, omdat dat heel erg aanverwant is. Ik vind dat een heel interessante ontwikkeling, zowel juridisch als maatschappelijk, om van dichtbij mee te maken en mijn invloed op uit te oefenen. Onderwijsrecht doe ik nu op een lager pitje; ik heb in 2023 een boek uitgegeven over passend onderwijs om mijn kennis te delen en ouders handvatten te geven om zelf de regie te nemen. Zo hoef ik ook niet meer steeds dezelfde zaken te doen. Ik sta af en toe ouders bij die er zelf niet uitkomen en echt juridische bijstand nodig hebben.

Je bent recent gestart met een nieuwe onderneming, AIvisory. Wat houdt deze nieuwe onderneming precies in?
Samen met mede zelfstandig juristen en netwerkcollega’s Lida Wilson en Annerine Blufpand ben ik in juni gestart met AIvisory. We zagen vanuit opdrachtgevers in de privacyhoek dat veel organisaties wel iets met AI willen doen, maar dat de visie en governance vaak ontbreken. Er is vaak weinig juridische kennis in huis. Wij helpen organisaties om verantwoord aan de slag te gaan, maar wel op een toegankelijke manier. We fungeren als externe AI-Office voor organisaties en richten ons op 'AI-geletterdheid': zorgen dat men snapt wat het inhoudt, wat de juridische aspecten zijn en hoe je bijvoorbeeld bias in systemen voorkomt. We hebben ook een Governance-canvas ontwikkeld waarmee je voor een AI-idee in kaart brengt wat je moet uitzoeken qua ethiek en governance. Sinds kort hebben we onze eigen podcast: AIvisory talks, waar we in gesprek gaan met mensen over de toekomst van AI.

Jullie hebben alle drie op een opdracht bij de Rijksoverheid gezeten. Richten jullie je met AIvisory ook specifiek op de overheid als klant? 

Wij hebben een groot netwerk bij de overheid en hebben ook veel ervaring bij de Rijksoverheid maar ook gemeenten, veiligheidsregio’s en in de zorg. Zo hebben we bijvoorbeeld bijgedragen aan een AI governance-kader in samenwerking met de VNG. De dienstverlening van AIvisory is ook heel relevant voor het bedrijfsleven. Voor bedrijven geldt dat zij meestal niet met grote gegevensdatabases werken zoals de BRP, daarom heb je te maken met andere regels en kan er meer. Bij de overheid is de wil er wel, maar vormt wetgeving soms een drempel.

AI speelt ook een steeds grotere rol in het onderwijs, bijvoorbeeld bij examenfraude. Hoe kijk jij daar tegenaan? 

Ik pleit ervoor dat we op een heel andere manier naar onderwijs gaan kijken. Het reproduceren van kennis wordt vrij irrelevant met de komst van AI. We moeten nadenken over de waarde van onderwijs: wat willen we studenten echt meegeven? Dat zit denk ik veel meer in creatief denken en oplossingen bedenken die AI niet kan genereren. Het tegenhouden gaat niet lukken; je kunt het nu misschien nog detecteren, maar straks niet meer. Studenten zijn vaak de eersten die dit soort dingen proberen en ik geef ze geen ongelijk, maar we moeten wel het gesprek aangaan over wat we willen leren en toetsen.

Wat zijn de plannen voor AIvisory het komende jaar? 

We merken dat we veel plezier hebben in het ondersteunen van organisaties vanuit onze AI-office. Dat willen we het komende jaar verder uitbreiden. We zijn ook erg enthousiast over onze nieuwe podcastserie AIvisory talks. We spreken daarin met diverse gasten, zoals een oud-burgemeester, een ontwikkelaar van een veilige AI tool, en iemand uit de telecomsector over hun ideeën en de toekomst van AI. Wij werken het liefst samen met klanten die onze visie delen: AI inzetten op een verantwoorde manier. Wij gaan daarbij liever voor 'goed' dan voor snel, daarmee bedoel ik: de basis op orde maken zodat je er langdurig plezier van hebt.

Voor meer informatie over AIvisory, ga naar aivisory.nl 

De podcast is te beluisteren via https://aivisory.podbean.com/ of https://youtu.be/Srwk9tLg2iU?si=dVahr0ta-CoO1d9b.